» Home » Werkatlas » noordse winterjuffer - (noch gjin fryske namme)
Verspreidingsatlas Fryslân

Noordse winterjuffer (Sympecma paedisca)

Feal winterhynderke

Overwinteraar
 

Status in Nederland

Status in Fryslân

Landelijke trend

Rode Lijst

Aantal records

Aantal Exemplaren

zeer zeldzaam

vrij zeldzaam

sterk achteruit

ernstig bedreigd

64

494

 

Biotoop
De Noordse winterjuffer maakt gebruik van verschillende elementen van het landschap in diverse levensfasen. Voortplanting lijkt vooralsnog uitsluitend in de Weerribben (petgaten en sloten met Riet, Krabbenscheer en Kleine lisdodde) en de Kuinderplas (matig voedselarm, helder water met uitgebreide rietvegetatie en Kleine lisdodde) plaats te vinden. In de nazomer, herfst en winter op beschutte legakkers naast elzenbroekbos in laagveenmoeras en in heidegebieden op de hogere zandgronden in beschutte bosranden op Pijpenstrootje.

 

Vliegtijd
Hoofdvliegtijd Frl:          eind maart – half mei & september − half november
Vroegste datum:           28 februari
Laatste datum:              2 december
 

Verspreiding & ecologie
Vooral in de herfst vrij algemeen in de Lendevallei. Daarnaast in lage dichtheden verspreid aanwezig in beschutte heidegebieden in de Zuidoosthoek. Er vindt al enige jaren onderzoek plaats naar de ecologie van dit bijzondere juffertje. Er is vastgesteld dat de soort lange zwerftochten onderneemt, waarbij de windrichting van belang is. Bij zuidwestenwinden in de nazomer vliegen de dieren stapsgewijs vanuit de Weerribben naar Fryslân en Drenthe om daar te overwinteren. Voortplanting in Fryslân is nog niet vastgesteld, maar lijkt in de nabije toekomst aannemelijk. De beste kans op voortplantende dieren bestaat in de Lendevallei en de Rottige Meenthe. Vooralsnog is onze provincie een belangrijk overwinteringsgebied voor de Noordse winterjuffer. De noordelijkste vondst tot nu toe ligt bij Lippenhuizen. De aantallen in Fryslân nemen sinds de (her)ontdekking in 2001 jaarlijks nog steeds toe. De soort is in West-Europa uiterst zeldzaam en zwaar beschermd (Habitatrichtlijn, Bijlage II en IV). 

Tips voor onderzoek
Door de verborgen levenswijze en onopvallende tekening en gedrag valt deze juffer in het veld nauwelijks op. Gerichte zoektochten hebben in 2001 en 2002 veel nieuwe vindplaatsen opgeleverd. Het verspreidingskaartje geeft een redelijk beeld van de huidige verspreiding, maar is waarschijnlijk nog incompleet. Winterjuffers zijn in de nazomer en herfst (vaak ver van water) te vinden in beschutte bosrandjes op Pijpenstrootje. Let goed op bleekbruine juffers die uit deze vegetatie opvliegen en kijk goed naar de zijkant van het borststuk (onderscheid met Bruine winterjuffer). Omdat het een zeldzame soort betreft is bewijs in de vorm van een foto of goede beschrijving gewenst. Zoek eens goed naar deze winterjuffer in het Grote-merengebied (o.a. Bombrekken), Gaasterland en de Alde Feanen. Om voortplanting vast te stellen letten op territoriale mannetjes of paringswielen langs de waterkant (april en mei) en op verse dieren in de uitsluipperiode (eind juli – begin augustus). Uitgekleurde dieren hebben paarsblauwe ogen en de mannetjes kunnen ‘wipstaarten’. Maak aantekeningen van kleur, tekening en gedrag!
 

 

 

 

 © hynstebiter.nl Disclaimer · Contact · Home